Mr. Hans van Mierlo Stichting

Appèl

About the show

Dit is Appèl. Een podcast waarin we op zoek gaan naar vernieuwende ideeën over en oplossingen voor politieke en maatschappelijke vraagstukken. Van klimaat tot migratie, van democratie tot onderwijs en politiek-filosofische vragen: samen met onze gasten duiken we de diepte in. Dit altijd geïnspireerd door het sociaal-liberale gedachtengoed. Appèl wordt gemaakt door de Mr. Hans van Mierlo Stichting, het onafhankelijke wetenschappelijk bureau van D66. Tips of reacties? Mail ons via vanmierlostichting@d66.nl

Newest episodes

Hoe een beetje welwillendheid onze democratie kan versterken - de boekenclub van Appèl met Joris Backer

Nov 12, 2026 59 min

Staat de Nederlandse democratie aan de rand van de afgrond, of kan ze wel een stootje hebben? In deze aflevering van de Appèl-boekenclub spreekt Daniël Schut met oud-Eerste Kamerlid Joris Backer over zijn boek Over de democratie in Nederland. Met de Franse denker Alexis de Tocqueville als reisgenoot onderzoekt Backer wat een democratie nodig heeft om te blijven functioneren. Hij onderscheidt zeven deugden: van een veerkrachtig sociaal weefsel en democratische omgangsvormen tot wijs bestuur en onafhankelijke rechtspraak. Wat hebben goede manieren met democratie te maken? Welke rol spelen politieke partijen, media en onderwijs? En waarom zijn ook de verdeling van welvaart en de toegang tot het recht democratische vraagstukken? Een gesprek over de kracht en kwetsbaarheid van onze democratie en over wat we zelf kunnen doen om haar te versterken. Over de democratie in Nederland is uitgegeven door Boom. Abonneer je op Appèl om geen aflevering te missen. Wil je ons werk steunen? Ga naar www.vriendvandeshow.nl/appel en doe een kleine donatie. Gast: Joris Backer Presentatie: Daniël Schut Redactie: Gijs Toussaint

Software is politiek - de boekenclub van Appèl met Felienne Hermans

Oct 20, 2026 54 min

Hoe maken we de digitale wereld toegankelijker en inclusiever? Waarom wordt de digitale wereld nog steeds gedomineerd door mannen? En hoe gaan we om met een verder digitaliserende wereld? Dit en meer in deze aflevering van de boekenclub van Appèl met Felienne Hermans, hoogleraar Computer Science Education en auteur van Vierkante Ogen (De Geus, 2026). De antwoorden op deze vragen zijn niet eenvoudig. Zo beschrijft Felienne dat een vrouw heel anders naar een AirTag of DirectMessaging kijkt dan een man. Maar de mensen die deze dingen bedenken zijn vaak uitsluitend mannen. Vrouwen worden nog steeds naar de marges van de informatica gedrukt, zowel als consument maar ook als maker. Ook Felienne, die nota bene haar eigen programmeertaal schreef, kreeg de vraag of ze wel ‘technisch genoeg’ was. Kortom, software is politiek. Wat zijn de gevolgen hiervan in een als maar digitaliserende wereld? Luister hoe Felienne een inclusievere en toegankelijkere digitale wereld schetst. Gast: Felienne Hermans Presentatie: Daniël Schut Redactie: Avril Schroten

Hoe stuurloos is Nederland eigenlijk? - de boekenclub van Appèl met Kustaw Bessems

Sep 24, 2026 54 min

Waar laat de overheid steken vallen tijdens een crisis - en waarom is dat? De coronapandemie, Toeslagenaffaire, en gaswinning in Groningen leggen de scheuren in ons Nederlandse bestuur genadeloos bloot. In deze aflevering van onze boekenclub gaan wij in gesprek met schrijver en adviseur Kustaw Bessems. In zijn boek Stuurloos onthult Kustaw de misstanden die leiden tot wanorde tijdens noodsituaties. Hier zijn verschillende redenen voor, zoals defecten in het praktische en organisatorische aspect, maar ook hoe de samenleving zelf met een crisis omgaat. Meningsverschillen worden op bestuursniveau en op publiek niveau steeds vaker gezien als een ‘probleem.’ Maar verschillen van mening, legt Kustaw uit, is essentieel voor het behoud van kwalitatief bestuur tijdens een crisis. Hoe kunnen we problemen zien als nuttige wijzers naar waar het anders moet? Luister mee hoe Kustaw Bessems een vooruitzicht biedt in tijden van crisis. Gast: Kustaw Bessems Presentatie: Daniël Schut Redactie: Avril Schroten

Similar podcasts

de Volkskrant Elke Dag de Volkskrant

De Stemming van Vullings en De Rooy NPO Radio 1 / NOS / EenVandaag

De Spindoctors NPO Luister / EO

Afhameren met Wouter de Winther De Telegraaf

Europa Draait Door NPO Luister / VPRO

Het Land van Wierd Duk De Telegraaf

Dijkhoff & Segers Dag en Nacht | Podimo

RADIO BOOS NPO Luister / BNNVARA

All episodes

Hoe een beetje welwillendheid onze democratie kan versterken - de boekenclub van Appèl met Joris Backer

Nov 12, 2026 59 min

Software is politiek - de boekenclub van Appèl met Felienne Hermans

Oct 20, 2026 54 min

Hoe stuurloos is Nederland eigenlijk? - de boekenclub van Appèl met Kustaw Bessems

Sep 24, 2026 54 min

Hoe AI-chatbots onze democratie bedreigen - met Nienke Venema

Sep 8, 2026 44 min

Steeds meer mensen consumeren alleen nieuws afkomstig van sociale media kanalen zoals Instagram of X. En zoekopdrachten worden steeds vaker beantwoord door chatbots van taalmodellenmakers zoals OpenAI of Anthropic. En dat is zeer groot probleem, zegt Nienke Venema, directeur van Stichting Democratie en Media. Want de monopoliseringsdrift van zoekmachines, social media en taalmodellen verschralen en verschrompelen onze publieke sfeer. Dat klinkt vaag en abstract, maar Nienke Venema maakt in deze podcast concreet waarom een democratische rechtsstaat niet kan functioneren zonder gezond medialandschap, heldere grenzen tussen waarheid en leugen, een goede publieke informatievoorziening en een kritisch publiek debat. Luister mee hoe Nienke Venema niet alleen de gevaren benadrukt, maar ook oplossingen voor de toekomst biedt. Gast: Nienke Venema Presentatie: Daniël Schut Redactie: Avril Schroten

Grenzeloos geframed - de boekenclub van Appèl met Peter Scholten en Robert van Asten

Aug 17, 2026 58 min

Hoe praten we eigenlijk over immigratie en vluchtelingen? In deze aflevering duiken we samen met Peter Scholten en Robert van Asten in de framing die politici en de bredere maatschappij gebruiken om het beeld van immigranten te schetsen. Vaak wordt migratie bijvoorbeeld gekoppeld aan geweld en onze problemen worden als het ware ‘gemigrantiseerd’. Maar dit frame kunnen we ook omdraaien. Wat als migratie niet de oorzaak is van onze onrust, maar juist het symptoom? We zoeken uit hoe deze frames ontstaan en welk effect ze hebben op hoe wij als samenleving over immigratie denken. Gasten: Peter Scholten en Robert van Asten Presentatie: Daniël Schut Redactie: Amy van den Broek

De symfonie van de onvrede - de boekenclub van Appèl met Catherine de Vries en Joost Sneller

Jul 23, 2026 48 min

We hebben het al langer over de opkomst van ‘uiterst rechts’, maar waar komt dat eigenlijk door? Catherine de Vries, hoogleraar politicologie, geeft met haar nieuwste boek, De Symfonie van de Onvrede (Querido Facto, 2026) een verklaring. Een belangrijke oorzaak ligt in het verdwijnen van publieke voorzieningen, en een politieke en bestuurlijke klasse die hier niet op reageert door de overheid dichter bij de mensen te brengen, maar juist meer technocratische afstand te zoeken. De uiterst rechtse partijen (uiterst rechts, dat is radicaal plus extreem rechts) zijn als eerste en als beste in dat figuurlijke gat gesprongen, wakkeren de weerzin tegen een zondebok aan en surfen zo mee op de toenemende golven van onvrede. De Van Mierlo Stichting wilde graag precies weten hoe dat zit. Deze keer met Tweede Kamerlid Joost Sneller als tafelgast erbij - luister de podcast direct! Gasten: Catherine de Vries en Joost Sneller Presentatie: Daniël Schut Redactie: Amy van den Broek

Amerika en Europa: 250 jaar wederzijdse (on)afhankelijkheid - met Anna van Zoest

Jul 2, 2026 45 min

Wat viert Amerika op 4 juli eigenlijk? En wat betekent dat voor de rest van de wereld? In deze aflevering gaat Daniël Schut in gesprek met Anna van Zoest, directeur van de Atlantische Commissie, over 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid en de huidige transatlantische relatie. Van de Founding Fathers, en de fundamenten waarop 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid is gebouwd, tot de huidige spanningen tussen de VS, de EU en de rest van wereld: Anna van Zoest neemt ons mee op een fascinerende reis door het verleden, en biedt een realistische blik op de toekomst van de transatlantische relatie. Te gast: Anna van Zoest, directeur Atlantische CommissiePresentatie: Daniël SchutRedactie: Amy van den Broek

Het mbo: het Meest Belangrijke Onderwijs - de boekenclub van Appèl met Karim Amghar en Anouschka Biekman

Jun 11, 2026 49 min

In deze aflevering gaan Karim Amghar en Kamerlid Anouschka Biekman in gesprek over de positie van het mbo in Nederland. Ze bespreken de hardnekkige vooroordelen waarmee mbo-studenten te maken krijgen, de kloof tussen mbo enerzijds en hbo en wo anderzijds, en waarom het mbo nog altijd niet de waardering krijgt die het verdient. Daarnaast kijken ze vooral vooruit: welke verantwoordelijkheid hebben bestuurders, organisaties en onderwijsinstellingen om het mbo sterker op de kaart te zetten? En wat kunnen mbo-docenten doen om studenten meer kansen, vertrouwen en erkenning te geven? Luister nu en denk mee: hoe kunnen we mbo de waardering geven die het verdient? Presentatie: Daniël Schut Redactie: Sanne Pouw

Begrijpen overheid en burger elkaar nog wel?

May 21, 2026 53 min

De overheid moet beter luisteren naar de burgers. Luisteren burgers nog wel naar de overheid? Voor legitiem gezag van de staat is nodig dat burgers ook het hoe en waarom van ‘de staat’ begrijpen. Filosoof Gijs van Oenen noemt dat ‘staatsbegrip’, en in zijn boek ‘Onbegrepen overheid’ stelt hij vast dat het met dat staatsbegrip slecht gesteld is. Het wederzijds onbegrip tussen de overheid en haar burgers leidt tot grote spanningen, in uiteenlopende dossiers, zoals: een goedbedoelende verzorgingsstaat die met de Toeslagenaffaire ontaardt in een verstikkende controlestaateen rechterlijke macht die steeds meer politiseerteen politiemacht die steeds meer sociaal werker wordten een politiek die laveert tussen politiek vandalisme en ‘leveren’Met zijn boek biedt Gijs van Oenen geen gemakkelijke antwoorden voor de onbegrepen overheid, maar wel veel ruimte voor reflectie en kritische analyse. Luister ‘m vandaag nog! Presentatie: Daniël Schut Redactie: Sanne Pouw

Wat zijn je plichten als het gaat om je democratische rechten? - de boekenclub van Appèl met Rosan Smits en Joost Sneller

Apr 30, 2026 46 min

Hoe kunnen politici verschil maken in het beschermen van onze democratie? In deze aflevering van onze boekenclub gaat Rosan Smits in gesprek over haar boek ‘Dit is fascisme’ met Joost Sneller, Tweede Kamerlid met de portefeuilles justitie, drugs en democratie. Samen bespreken zij wat de politiek concreet kan doen om de rechtsstaat te beschermen. Smits pleit voor meer onderlinge solidariteit. Kunnen politici zich duidelijker uitspreken wanneer hun collega’s worden aangevallen vanuit extremistische hoek? Wie een invalshoek probeert te weerleggen, kan deze juist versterken door deze te herhalen. Luister nu en bepaal zelf: wat zijn je plichten als het gaat om je democratische rechten? Presentatie: Daniël Schut Redactie: Amy van den Broek

“Als zij niet willen luisteren, laten we naar elkaar luisteren en onszelf organiseren”

Apr 9, 2026 35 min

‘Als ik niets doe, ben ik medeverantwoordelijk voor armoede onder kinderen’ - dat herhaalt de Rotterdamse Vanessa Umboh in deze aflevering van Appèl. De Van Mierlo Stichting ging op werkbezoek bij deze bevlogen armoedebestrijdster om uit te vinden hoe dat precies zit. Wat blijkt? Als maatschappij veroordelen we kinderen uit arme gezinnen, die zich alleen maar staande proberen te houden en soms uit wanhoop iets verkeerds doen, omdat ze hopen hiermee hun ouders uit de financiële brand te helpen. Umboh onthult hoe sterk en regelmatig de alledaagse leefwereld van gewone mensen botst met de systeemwereld van beleidsmakers en bestuurders - en hoe vaak en hoe meedogenloos die systeemwereld dan wint. Maar Umboh is er de mens niet naar om bij de pakken neer te zitten, en loopt over van de concrete initiatieven en ideeën om mensen bij elkaar te brengen, te verbinden en zelf gewoon actie te ondernemen. Echt Rotterdams: niet l*llen maar poetsen, ook in de armoedebestrijding. Laat je inspireren; luister deze podcast met Vanessa Umboh. Presentatie: Daniël Schut Redactie: Amy van den Broek

Wat vrijheid van je vraagt - de boekenclub van Appèl met Jurriën Hamer

Mar 19, 2026 50 min

Een echte liberaal eet geen vlees - dat zegt filosoof en schrijver Jurriën Hamer in zijn jongste boek, ‘Wat vrijheid van je vraagt’. In dit inspirerende boek waarschuwt hij dat we al decennia het liberalisme verkeerd geïnterpreteerd hebben - en vooral: onvolledig toegepast. Een echte liberaal houdt vooraleerst rekening met de rechten van anderen, en juist dat is iets wat we te weinig doen. Wat kunnen en wat moeten liberalen dan meer doen, in het dagelijks leven? Hoe leid je een écht liberaal leven? Hoe kun je als individu recht doen aan zowel de negatieve en positieve plichten die een liberaal moreel kompas van je vraagt? En hoe kunnen we maatschappelijke instituties meer volgens echt liberale principes inrichten? De Van Mierlo Stichting stelde deze vragen - en meer - aan Jurriën Hamer. Presentatie: Afke Groen.

Een sterke overheid omarmt de samenleving - met Caelesta Braun

Dec 18, 2025 48 min

De overheid moet léveren. Dat riepen politici van links tot rechts afgelopen jaar waar ze maar konden. Die roep om daadkracht en een overheid die vooral doorpakt, is vooral in onzekere tijden best te begrijpen. Alleen wordt participatie van burgers nog wel eens als belemmerend voor die daadkracht gezien. En dat is problematisch, schrijft Caelesta Braun, hoogleraar openbaar bestuur en maatschappelijke democratie en raadslid bij de ROB, in de nieuwe editie van ons tijdschrift Idee. Samen met haar collega aan de Universiteit Leiden, Bert Fraussen, stelt zij dat juist een daadkrachtige overheid niet anders kan dan de samenleving omarmen. Het op de juiste manier betrekken van burgers leidt zelfs tot betere besluitvorming dan wanneer de samenleving buitenspel wordt gezet. In deze laatste aflevering van Appèl van 2025 spreken we met Caelesta Braun naar aanleiding van het artikel in Idee over wat het betekent om de samenleving te omarmen, en hoe betekenisvolle participatie eruitziet. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut Lees hier het artikel van Caelesta Braun en Bert Fransen: https://d66.nl/vanmierlostichting/nieuws/een-daadkrachtige-overheid-omarmt-de-samenleving/

Wetenschap en samenleving: hoe dichten we de kloof?

Nov 27, 2025 57 min

De kloof tussen wetenschap en samenleving groeit. Dit uit zich onder meer in toenemend wantrouwen tegen de wetenschap, zelfs in de politiek. Politici van sommige partijen twijfelen openlijk aan wetenschappelijke consensus over bijvoorbeeld klimaatverandering. Maar ook het wantrouwen tegen onafhankelijke adviesraden neemt toe. Waar komt wantrouwen tegen de wetenschap vandaan? Hoe toegankelijk zijn kennis en wetenschap eigenlijk voor het bredere publiek? En hoe maken we wetenschap tot iets van de hele samenleving? Hierover praten we in deze aflevering Alyt Damstra, bijzonder hoogleraar Kennis en Strategische Beleidsadvisering aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast werkt zij bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). En met Mark Bovens, emeritus-hoogleraar Bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht en tussen 2013 en 2024 raadslid bij de WRR. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Waarom we nóg vaker op een vrouw moeten stemmen

Nov 13, 2025 52 min

Ook al heeft de nieuwe Tweede Kamer het hoogste percentage vrouwen ooit: nog steeds lijkt politiek vooral een zaak voor witte mannen. Vooral in de gemeenteraad, maar ook nog steeds in de Tweede Kamer zitten structureel minder vrouwen en mensen met een migratieachtergrond. Niet alleen komen deze groepen minder makkelijk de politiek binnen, maar ook vertrekken ze eerder. Wat is er nodig om de politiek niet alleen diverser te máken, maar ook te houden? En hoe komt het dat bij D66, de grootste progressieve partij, toch weer drie witte mannen op nummer 1, 2 en 3 van de kieslijst stonden? Hierover praten we in deze aflevering van Appèl met politicoloog Zahra Runderkamp, die dit jaar aan de Universiteit van Amsterdam promoveerde op een proefschrift over diversiteit en inclusie in de politiek; en met Raissa Biekman, voorzitter van Stem op een Vrouw dat zich inzet voor meer vrouwen in de politiek. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Maak de markt democratisch! Met Lisa Herzog en Vera Vrijmoeth

Oct 21, 2025 53 min

Onze huidige economie maakt onze democratie kapot. Dat schrijft filosoof Lisa Herzog in haar nieuwe boek De Democratische Markt. De politiek heeft weinig te zeggen over de economie en de economie alles over de politiek, schrijft zij. Die rollen moeten weer worden omgedraaid. Wat we aan de markt overlaten en wat niet, moet onderwerp worden van politiek debat. Ook moeten werknemers meer macht, invloed en bescherming krijgen, onder meer in de vorm van een baangarantie van de overheid. In deze aflevering van Appèl praten we met twee gasten over de relatie tussen economie en democratie. Lisa Herzog, hoogleraar politieke filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen en auteur van het genoemde boek; en Vera Vrijmoeth, onderzoeker bij de FNV naar de rol van kapitaal in de economie en de scheefgroei tussen lonen en winsten. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Dromen van mijn zus - met Mpanzu Bamenga

Oct 2, 2025 1 hr 1 min

Dromen van mijn zus. Zo heet het boek van Tweede Kamerlid Mpanzu Bamenga, dat nu in de boekhandels ligt. Hij beschrijft hierin zijn haast ongelooflijke levensverhaal. Zijn vlucht vanuit Congo naar Europa en de 17,5 jaar waarin hij ongedocumenteerd in Frankrijk, België en Nederland woonde. Hoe het hem lukte om ondanks felle tegenslagen opleidingen af te ronden, te werken en jurist te worden. Hoe hij van jongs af aan streed tegen onrecht en racisme. Maar het is ook een boek over pijn, verdriet en verlies, waaronder van zijn geliefde zus. De rode draad van dit prachtige en soms adembenemende boek: de kracht van dromen van een wereld waarin rechtvaardigheid het laatste woord heeft. In deze aflevering van Appèl vertelt Mpanzu Bamenga over zijn strijd, zijn dromen en zijn boek. Presentatie: Suzanne van den Eynden

Wonen, wonen, wonen - met Rijksbouwmeester Francesco Veenstra

Sep 18, 2025 51 min

Het enorme tekort aan betaalbare woningen staat in veel verkiezingsprogramma's hoog op de lijst van op te lossen problemen. Bijna 400.000 huishoudens zijn op zoek naar een onderkomen, maar stuiten op torenhoge prijzen en veel te weinig aanbod. Ook het aantal dakloze mensen groeit, terwijl fatsoenlijk wonen een sociaal grondrecht is. Wat is er nodig om te zorgen dat iedereen prettig kan wonen? Hierover praten Daniël Schut en Suzanne van den Eynden in deze aflevering met Francesco Veenstra, Rijksbouwmeester en voorzitter van het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs. Een gesprek over inbreiding versus uitbreiding, bouwregels en de grote vraag: hoe willen we dat ons land eruitziet?

Hoe machtig is onze minister-president?

Jul 1, 2025 57 min

De Mr. Hans van Mierlo Stichting publiceert deze maand samen met het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis in Nijmegen de bundel De minister-president. Een ambt in ontwikkeling. Hierin verdiepen 18 auteurs zich in de rol van de premier. Hoe is deze rol ontstaan? Hoe machtig is onze minister-president eigenlijk, wat is er afgelopen decennia veranderd aan die machtspositie en hoe zou de rol van de premier eruit moeten zien? Hierover spreken we in deze aflevering met twee auteurs die hebben bijgedragen aan de bundel: Eva van Vugt, universitair docent staatsrecht in Maastricht, en Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse geschiedenis en decaan van de Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Leiden. Presentatie: Daniël Schut en Suzanne van den Eynden

Waarom sommige mensen te rijk zijn - met Dick Timmer

Jun 17, 2025 58 min

Sommige mensen zijn te rijk. Zo heet het nieuwe boek van filosoof Dick Timmer, universitair docent morele en politieke filosofie aan de Technische Universiteit Dortmund. Hierin onderzoekt hij de eeuwenoude vragen: wat betekent gelijkheid? En wat is een rechtvaardige verdeling? Alle ongelijkheid komt volgens Timmer voort uit hiërarchieën tussen mensen, waarbij we sommigen als superieur en anderen als inferieur bestempelen. Dit zorgt voor ongelijke verhoudingen en onrechtvaardige tekorten die ‘levens kunnen knevelen en potentie kunnen breken’, schrijft Timmer. Voor fundamentele gelijkheid is volgens hem dan ook een radicale omslag nodig: kapitaal verdelen en hiërarchie doorbreken. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

De macht van big tech - met Marietje Schaake

May 27, 2025 59 min

Afgelopen najaar publiceerde techexpert en oud-Europarlementariër voor D66 Marietje Schaake het boek De Tech Coup. Haar boodschap – de groeiende macht van techgiganten bedreigt onze democratie - werd snel daarna nog urgenter. Met techmiljardairs als Elon Musk op prominente politieke plekken, lijkt het tijdperk van big tech definitief aangebroken. Hoe gevaarlijk is de groeiende macht van techgiganten eigenlijk? Hoe kunnen we onze democratie hier beter tegen beschermen? En hoe zou een Europees alternatief eruit kunnen zien? Hierover praten Suzanne van den Eynden en Daniël Schut in deze aflevering van Appèl met Marietje Schaake. Het gesprek is opgenomen in april 2025. Steun het werk van de Mr. Hans van Mierlo Stichting en word Vriend van Appèl! Ga naar www.vriendvandeshow.nl/appel

Tussen mens en machine: oorlogsvoering in de 21ste eeuw

May 13, 2025 44 min

AI is overal, ook in oorlogen. Militairen maken steeds vaker gebruik van AI om doelwitten te selecteren en uit te schakelen. Voorbeelden zien we onder meer in Gaza en Oekraïne. Maar hoe maken krijgsmachten precies gebruik van AI? Zorgt militaire AI écht voor minder burgerslachtoffers, zoals vaak wordt gezegd? En welke juridische en ethische dilemma’s roept AI op het slagveld op? Hierover praten we in deze aflevering van Appèl met Willemijn Aerdts en Marten Zwanenburg. Willemijn Aerdts is Eerste Kamerlid voor D66 en docent-onderzoeker aan het Institute for Security and Global Affairs aan de Universiteit Leiden. Ze was lid van een commissie die de regering adviseerde over autonome wapensystemen. Marten Zwanenburg is hoogleraar militair recht aan de UvA en aan de Nederlandse Defensieacademie. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Op naar de volgende pandemie?

Apr 17, 2025 50 min

Vijf jaar na het begin van corona hangt volgens wetenschappers de volgende pandemie als een zwaard van Damocles boven ons hoofd. Maar terwijl in het onderwijs, in de zorg en bij de ggz de gevolgen van de afgelopen pandemie nog altijd doorklinken, is het kabinet van plan te bezuinigen op zogeheten pandemische paraatheid. Is Nederland klaar voor de volgende pandemie? Welke lessen hebben we geleerd van corona, en wat zijn we misschien alweer vergeten? En wat betekent de terugtrekking van de VS uit de WHO? Hierover praten we in deze aflevering van Appèl met Anja Schreijer. Zij is arts Maatschappij en Gezondheid en medisch directeur van het Pandemic and Disaster Preparedness Center, en medevoorzitter van de adviescommissie Public Health Emergencies van de Europese Commissie. Ze was tijdens de coronapandemie lid van het OMT en hoofd algemene infectieziekten bij de GGD Amsterdam. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Diplomadiscriminatie en de democratie - met Brigitte van den Berg en Kjell Noordzij

Apr 8, 2025 50 min

Mensen met een theoretische opleiding domineren onze democratie. Verreweg de meeste volksvertegenwoordigers hebben een hbo- of universitaire opleiding, en hun voorkeuren klinken vaker door in beleid. Veel praktisch opgeleiden ervaren bovendien een sterke culturele afstand tot de voornamelijk theoretisch opgeleide politici. En die ervaren afstand blijkt een belangrijke motor van politieke onvrede onder praktisch geschoolden. Hoe komt dit, en belangrijker, wat is er nodig om onze democratie van en voor iedereen te maken - ongeacht opleidingsniveau? Hierover spreken we in deze aflevering van Appèl met Brigitte van den Berg en Kjell Noordzij. Brigitte van den Berg is Europarlementariër voor D66 en voormalig wethouder in Beverwijk. Zij maakt zich in Europa sterk voor onder meer een betere positie van MBO’ers. Kjell Noordzij is socioloog en verbonden aan de Erasmus Universiteit. Hij promoveerde op een proefschrift getiteld Verzet van onderop. Ervaren culturele afstand en politieke onvrede onder praktisch geschoolden. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Waarom zorgen we zo slecht voor onze ouderen? - met Hugo Borst en Carin Gaemers

Mar 4, 2025 1 hr 5 min

Met het manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’ zetten sportjournalist Hugo Borst en historicus Carin Gaemers in 2016 politiek Nederland op zijn kop. Er kwamen honderdduizend steunbetuigingen en ook politici omarmden de aanbevelingen unaniem. Bijna tien jaar later is daar weinig van te merken: de gemaakte beloften zijn niet nagekomen en plannen om de ouderenzorg te verbeteren, zijn er nauwelijks. Waarom lukt het een van de rijkste landen ter wereld niet om de zorg voor ouderen – een groep waar we ooit allemaal zelf toe gaan behoren – goed te regelen? In deze aflevering spreken Suzanne van den Eynden en Daniël Schut met Hugo Borst en Carin Gaemers over wat er nodig is voor goede ouderenzorg.

De ongekende afbraak van ontwikkelingssamenwerking

Feb 10, 2025 59 min

Het kabinet zet het mes in ontwikkelingssamenwerking: vanaf 2026 komt er 2,3 miljard euro minder beschikbaar. Deze beslissing heeft grote gevolgen. Niet alleen voor landen waarop de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking is gericht en voor ngo’s, maar ook voor Nederland zelf en onze democratische rechtsstaat. Dat zeggen althans Anne-Floor Dekker, directeur van het Nederlandse genderplatform Wo=men, en Dirk-Jan Koch, secretaris-directeur bij de Adviesraad Internationale Vraagstukken, de AIV. In deze aflevering van Appèl bespreken we met hen hoe de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking in elkaar zit en wat er met de bezuinigingsplannen op het spel staat. Presentatie: Daniël Schut en Suzanne van den Eynden

Waarom paniek over polarisatie onnodig is

Jan 28, 2025 48 min

Polarisatie was in 2024 Woord van het Jaar. Mensen lijken steeds vaker lijnrecht tegenover elkaar te staan en de roep om minder polarisatie klinkt steeds luider. Maar deze paniek over polarisatie is onterecht, zegt socioloog Quita Muis.Afgelopen jaar promoveerde zij aan Tilburg University op een onderzoek naar polarisatie, waarin ze vooral heeft gekeken naar de rol van opleidingsniveaus en sociale identificatie. Haar conclusie: er is geen sprake van daadwerkelijke polarisatie tussen hoger- en lageropgeleiden, maar binnen deze groepen hebben met name hoger opgeleiden het gevóel sterk gepolariseerd te zijn. Dat komt omdat ze zich gaan gedragen zoals ze zich op basis van hun sociale groep denken te moeten gedragen. Wat is polarisatie precies? Wanneer is het nuttig voor de democratie en wanneer wordt het schadelijk? Welke rol speelt opleidingsniveau bij polarisatie, wat is de rol van de politiek en wat is er nodig om de ervaren polarisatie verminderen? Deze vragen bespreken Daniël Schut en Suzanne van den Eynden met Quita Muis.

De Groningers hadden altijd gelijk - met Hans Vijlbrief

Dec 16, 2024 56 min

De Groningers hadden altijd gelijk. Zo heet het boek dat Hans Vijlbrief, Tweede Kamerlid voor D66, schreef over zijn periode als staatssecretaris Mijnbouw. Die twee jaren laten zich het beste omschrijven als een achtbaanrit. Er waren woedende en intens verdrietige Groningers, een parlementaire enquête naar de gaswinning, oorlog in Oekraïne en een energiecrisis. Deze achtbaanrit eindigde met de sluiting van het gasveld in Groningen. In de inleiding van zijn boek schrijft Vijlbrief dat het voor hem nodig was deze periode 'van zich af te schrijven'. "Het was allemaal zo intensief dat het voelde als noodzaak". Die gevoelde noodzaak resulteert in een eerlijk en openhartig boek dat de lezer meeneemt naar zijn vele bezoeken aan Groningen, in het dagelijks leven van een staatssecretaris, op campagne voor D66 en in de manier waarop 'Groningen' hem als mens en politicus heeft veranderd. In deze laatste Appèl van 2024 spreken Suzanne van den Eynden en Daniël Schut met Hans Vijlbrief over zijn ervaringen in Groningen en hoe hij deze meeneemt in zijn huidige werk als Tweede Kamerlid.

De zorg, de markt en de mens - met Evelien Tonkens

Dec 10, 2024 1 hr 5 min

Het gaat niet goed met de gezondheidszorg. We gebruiken vaker en langer zorg en om die zorg te leveren, zijn steeds meer mensen nodig. Zo zou over 40 jaar 1 op de 3 Nederlanders in de zorg moet werken, terwijl dat nu nog 1 op de 7 is. Daarnaast rijzen de zorgkosten de pan uit, voor de overheid maar ook voor ons: vanaf komend jaar betalen we allemaal fors meer premie aan de zorgverzekeraar. Kortom, problemen in overvloed. Universiteitshoogleraar Evelien Tonkens van de universiteit voor Humanistiek heeft een heel andere boodschap. Die stijgende zorgkosten zijn volgens haar onvermijdelijk en dragen juist bij aan onze welvaart en economie. Het is ook helemaal geen probleem als meer mensen in de zorg moeten werken. Het probleem is juist dat ons zorgsysteem volledig op marktwerking is gebaseerd. Zorg moet dan ook zo snel mogelijk weer in publieke handen komen, en we moeten vooral veel beter ons best doen om zorgmedewerkers te behouden. In deze aflevering van Appèl spreken Suzanne van den Eynden en Daniël Schut met Evelien Tonkens over haar visie op de zorg.

Afrekenen met armoede

Nov 12, 2024 1 hr 3 min

Nederland is een van de rijkste landen ter wereld, maar toch leven honderdduizenden mensen in armoede. Vrouwen hebben daarbij een hoger risico op armoede dan mannen. Hoe kan dit, ondanks alle politieke aandacht die er afgelopen jaren is voor bestaanszekerheid? En wat is er nodig om mensen uit de armoede te krijgen? Hierover praten we in deze aflevering van Appèl met twee deskundigen. Hoba Gull was afgelopen jaar VN-vrouwenvertegenwoordiger en sprak in september de Algemene Vergadering van de VN toe over armoede en genderongelijkheid. Anna Custers is ontwikkelingseconoom en lector armoede-interventies aan de Hogeschool van Amsterdam. Na jarenlang in onder meer India en Afghanistan te hebben gewerkt, onderzoekt ze nu welke armoede-interventies effectief zijn. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut Word nu Vriend van Appèl en steun de Mr. Hans van Mierlo Stichting bij het versterken van progressieve, sociaal-liberale politiek. Ga naar www.vriendvandeshow.nl/appel Lees hier het essay dat Hoba Gull op 1 maart 2024 publiceerde in Trouw: https://www.trouw.nl/tijdgeest/waarom-armoede-vrouwen-harder-raakt-wie-echt-gendergelijkheid-wil-moet-ook-armoede-aanpakken~bd5c5a4e/

De wereld na 5 november

Oct 29, 2024 56 min

Nog even en we weten het: wordt Kamala Harris de nieuwe president van de Verenigde Staten of wint Donald Trump? De wereld kijkt gespannen toe, want bij deze verkiezingen staat internationaal veel op het spel. Maar wat zijn eigenlijk de gevolgen van een presidentschap van Harris of van Trump: voor de NAVO, voor Oekraïne, voor China en voor het Midden-Oosten? Hierover in deze aflevering an Appèl met Anna van Zoest, directeur van de Atlantische Commissie, het forum voor publiek debat over trans-Atlantische veiligheidsvraagstukken. Presentatie: Daniël Schut en Suzanne van den Eynden Ondanks het serieuze onderwerp is deze aflevering extra feestelijk: het is de 100ste Appèl! Vind jij dat de Mr. Hans van Mierlo Stichting nog minstens honderd Appels moet maken? Word dan Vriend van deze podcast. Daarmee steun je ons met een bedrag naar keuze. Vriend worden doe je via vriendvandeshow.nl/appel

Over migratie gesproken

Oct 1, 2024 1 hr 3 min

Het politieke debat over migratie blijft meestal beperkt tot de simpele vraag: willen we ‘meer’ of ‘minder’ migratie? Het kabinet-Schoof wil zelfs een asielcrisis uitroepen om migratie verder te kunnen inperken. Wat is er nodig om verder te kijken dan die tegenstelling ‘meer of minder’? Welke aspecten van migratie verdienen meer aandacht? En hoe komen we tot een nieuw, eerlijker en menselijker verhaal over migratie? Hierover spreken we in deze aflevering met Monique Kremer, bijzonder hoogleraar actief burgerschap aan de Universiteit van Amsterdam en voorzitter van de Adviesraad Migratie en Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire studies aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. “Het eerlijke verhaal is dat je nooit volledig grip krijgt op migratie, behalve als je een dictatuur of een eiland wilt worden.” Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut Word nu Vriend van Appèl! Daarmee steun je ons met een klein bedrag naar keuze en draag je bij aan progressieve politiek. Ga naar www.vriendvandeshow.nl/appel

Hoe voer je oppositie tegen radicaal-rechts?

Sep 16, 2024 1 hr 0 min

Oppositie voeren tegen radicaal-rechts: hoe doe je dat? Met de PVV in de regering en als grootste partij in de Tweede Kamer is dit ineens een van de belangrijkste politieke vragen voor onder andere D66. Verandert het nieuwe politieke landschap de manier waarop we oppositie moeten voeren? Hoe laten we ons eigen progressieve geluid het beste horen? En wat kunnen we leren van de geschiedenis over de omgang met populistische en rechts-radicale partijen? In de eerste aflevering van Appèl na het zomerreces bespreken we deze vragen met Carla Hoetink, universitair docent politieke geschiedenis aan de Radboud universiteit, en Afke Groen, politicoloog en directeur van de Mr. Hans van Mierlostichting. Vind jij progressieve politiek ook zo belangrijk? Word dan Vriend van deze podcast! Daarmee steun je ons met een klein bedrag naar keuze en kun je reageren op afleveringen. Vriend worden doe je via vriendvandeshow.nl/appel

Waarde(n)loze politiek - met Tom van der Meer

Jun 18, 2024 1 hr 5 min

Onze democratie heeft méér conflict nodig. Dat stelt politicoloog Tom van der Meer in zijn nieuwe boek Waardenloze politiek. Hierin beschrijft hij hoe een gebrek aan ideologisch, waardengedreven conflict bij politieke middenpartijen - zoals D66 - heeft geleid tot fors zetelverlies. Door 'technocratische no-nonsensepolitiek' zijn deze partijen ‘richtingloos en inwisselbaar geworden’, een ‘eenheidsworst’ zelfs. Geen wonder dat de kiezer vluchtte naar partijen op de flanken, zoals de PVV, schrijft Van der Meer. In deze aflevering van Appèl gaan we met Tom van der Meer dieper in op het ontstaan van de huidige ‘waardenloze politiek’ bij de middenpartijen, en bespreken we wat er nodig is om het ideologische conflict weer terug te brengen in de politieke arena. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut Vind jij waardengedreven politiek ook belangrijk? Word dan Vriend van Appèl! Daarmee steun je ons met een klein bedrag naar keuze en kun je met andere Vrienden in gesprek. Zie vriendvandeshow.nl/appel

Op zoek naar de Europeaan in onszelf

Jun 3, 2024 59 min

Over een paar dagen mogen we naar de stembus voor de Europese verkiezingen. In de campagnes van de verschillende partijen gaat het veel over veiligheid, klimaat en migratie en het belang of juist de bedreiging van Europa op deze beleidsterreinen. Heel belangrijk, maar hoe zit het eigenlijk met onze meer emotionele band met Europa? Hoe denken Nederlanders over Europa en de EU? En bestaat er zoiets als een Europese identiteit; voelen we ons naast Nederlander ook expliciet Europeaan? Hierover praten we in deze podcast met Elske van den Hoogen en Joris Melman. Elske promoveerde dit jaar op een proefschrift over publieke denkbeelden over de Europese Unie. Ze werkt als postdoctoraal onderzoeker aan de UvA en onderzoekt de verkiezingen voor het Europees Parlement, met een focus op electorale integriteit en desinformatie. Joris is postdoctoraal onderzoeker bij Studio Europa Maastricht. Hij promoveerde op de publieke perceptie van de euro en schreef het hoofdstuk over Europese identiteit voor de bundel 14 missies voor Europa van de Mr. Hans van Mierlo Stichting. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut Bestel hier de bundel 14 missies voor Europa: https://webshop.d66.nl/product/missies-voor-europa/ Word ook Vriend van Appèl en steun ons met een klein bedrag naar keuze: www.vriendvandeshow.nl/appel

Wat is er nodig voor rechtvaardige handel?

May 14, 2024 54 min

Internationale handel kan zorgen voor stijgende werkgelegenheid, investeringen in infrastructuur en een betere levensstandaard. Tegelijkertijd kan handel juist bijdragen aan armoede en ongelijkheid, onder meer door oneerlijke concurrentie en protectionisme. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat handel vrijheid, gelijkheid en democratie bevordert? Daarover praten wij in deze aflevering met Ellen Mangnus en Pim de Zwart. Ellen Mangnus promoveerde in de ontwikkelingseconomie en werkt bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken als strateeg en onderzoekscoördinator. Zij schreef het hoofdstuk over eerlijke handel voor het boek 14 missies voor Europa van de Mr. Hans van Mierlo Stichting. Pim de Zwart, universitair hoofddocent in Wageningen, promoveerde op de intercontinentale handel van de Nederlands Oost-Indische Compagnie en de effecten daarvan op de levensstandaarden van mensen in het zuiden van Afrika en Azië. Presentatie: Daniël Schut en Suzanne van den Eynden Word Vriend van de Show! Draag jij het sociaal-liberalisme en podcast Appèl een warm hart toe? Word dan Vriend van de Show en steun Appèl met een bedrag naar keuze. Als Vriend kun je ook meepraten over de afleveringen en suggesties doen. Meer info op vriendvandeshow.nl/appel

Waarom de rechtsbescherming van burgers faalde – met Salima Belhaj

Apr 30, 2024 59 min

Levens van mensen zijn verwoest en het kan morgen weer gebeuren’. Dat was de zorgwekkende conclusie van de Parlementaire Enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening. Deze commissie onderzocht waarom de overheid jarenlang faalde in de rechtsbescherming van burgers, met het toeslagenschandaal als een van de meest schrijnende voorbeelden. D66’er Salima Belhaj leidde deze enquêtecommissie tot december afgelopen jaar, toen er door de uitslag van de verkiezingen een einde kwam aan haar Tweede Kamerlidmaatschap. Het grootste deel van het werk was toen echter al gedaan. Daarom blikken we in deze aflevering van Appèl samen met Salima terug op haar voorzitterschap. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut Vind je Appèl leuk? Word dan Vriend, steun ons en praat mee. Zie vriendvandeshow.nl/appel

Liberalisme en religie: een gelukkig huwelijk?

Apr 9, 2024 50 min

De relatie tussen liberalisme en religie is soms gecompliceerd. Zo leidt de vraag of religieuze uitingen bij bijvoorbeeld de politie en boa's moeten worden toegestaan, regelmatig tot discussie onder sociaal-liberalen. Zowel voor- als tegenstanders beroepen zich daarbij op liberale waarden. Tijd om de relatie tussen politiek en het liberalisme eens nader te onderzoeken. Hoe verhouden ze zich historisch gezien tot elkaar? Wat heeft religie het liberalisme te bieden, en andersom? Hierover praten we in deze aflevering van Appèl met Sophie van Bijsterveld en Joost Röselaers. Sophie van Bijsterveld is hoogleraar religie, recht en samenleving aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en onderzoekt hier onder meer de problemen en kansen van religie voor de democratie. Joost Röselaers is predikant en bestuurslid van de Mr. Hans van Mierlo Stichting. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut. Word Vriend van de Show! Draag jij het sociaal-liberalisme en podcast Appèl een warm hart toe? Word dan Vriend van de Show en steun Appèl met een bedrag naar keuze. Als Vriend kun je ook meepraten over de afleveringen en suggesties doen. https://vriendvandeshow.nl/appel

Bénédicte Ficq over haar strijd tegen Tata Steel en Chemours

Mar 26, 2024 53 min

Hebben de bedrijven Tata Steel en Chemours opzettelijk gevaarlijke stoffen in de bodem, lucht of het oppervlaktewater gebracht, met mogelijk gevaar voor de openbare gezondheid? Dat onderzoekt het Openbaar Ministerie momenteel. Drijvende kracht achter dit onderzoek is advocaat Bénédicte Ficq, die namens omwonenden aangifte heeft gedaan tegen de CEO’s van Tata Steel en Chemours. Hoewel de rechtsspraak vaker wordt aangegrepen om naleving van milieuwetgeving af te dwingen, is de benadering van Ficq nieuw: zij wil dat het OM een strafzaak begint tegen de leidinggevenden van de bedrijven. Wat drijft haar om aan te sturen op strafrechtelijke vervolging van de CEO’s? Waarom is de wetgeving niet voldoende om het milieu en de gezondheid van mensen te beschermen? En wat moet de politiek doen? Hierover praten we in deze aflevering van Appèl, in het kantoor van Ficq & Partners Advocaten in Amsterdam, met Bénédicte Ficq. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

14 missies voor Europa

Mar 12, 2024 55 min

Veertien missies voor Europa. Nieuwe denkers over een vrije, gelijke en democratische toekomst. Zo heet het nieuwste boek van de Mr. Hans Van Mierlo Stichting. In deze bundel presenteren veelal jonge academici vernieuwende oplossingen voor een aantal grote maatschappelijke uitdagingen waar een Europees antwoord op nodig is. Antwoorden die vertrekken vanuit de sociaal-liberale waarden vrijheid, gelijkheid en democratie en waarin de gevolgen voor inwoners van Europa centraal staan. In deze aflevering van Appèl zijn twee auteurs van het boek te gast. Nynke Schulp is universitair hoofddocent land use, lifestyle and ecosystem change aan de Vrije Universiteit Amsterdam en schreef een hoofdstuk over landbouw. En Vincent Stuer, werkzaam voor de Renew-fractie in het Europees Parlement, schreef het hoofdstuk over democratisch burgerschap. Presentatie: Daniël Schut en Suzanne van den Eynden Het boek Veertien missies voor Europa. Nieuwe denkers over een vrije, gelijke en democratische toekomst is hier te bestellen: https://webshop.d66.nl/product/missies-voor-europa/

De politieke lessen van Els Borst

Feb 27, 2024 1 hr 4 min

Op 8 februari 2014 werd oud-D66-minister Els Borst op 81-jarige leeftijd op gewelddadige wijze om het leven gebracht. Rond de tiende sterfdag van Els Borst staat de mr. Hans van Mierlostichting uitgebreid stil bij de nalatenschap van Els Borst voor D66, de politiek als geheel en de samenleving. Wat kunnen we leren van het leven en werk van deze bijzondere vrouw, de eerste vrouwelijke vicepremier en D66-lijsttrekker, de minister achter zo veel progressieve wetten? Over de politieke lessen van Els Borst praten we in deze aflevering van Appèl met Pamela Sturhoofd, Jessica van Tijn en Jacob Kohnstamm. Pamela Sturhoofd en Jessica van Tijn maakten de documentaire De Erfenis van Els Borst. Eerder maakten ze documentaires over onder meer Youp van ‘t Hek, Herman van Veen en verzetsheldin Truus Wijsmuller. Jacob Kohnstamm is oud-Kamerlid voor D66 en was staatssecretaris voor Binnenlandse zaken in het kabinet Paars I, waar ook Els Borst aan deelnam. Net als Borst was hij nauw betrokken bij het wetgevingsproces euthanasie. Later werd hij voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut Lees ook de Ode aan Els Borst van de Mr. Hans van Mierlo Stichting: https://d66.nl/wp-content/uploads/2024/02/OdeAanEls_feb2024.pdf De documentaire De erfenis van Els Borst is hier te bekijken: https://npo.nl/start/serie/2doc/seizoen-11_1/2doc-de-erfenis-van-els-borst/afspelen

Groeiend gebrek aan grip

Feb 13, 2024 54 min

De overheid is de afgelopen decennia steeds meer gaan verwachten van burgers. Maar kunnen mensen deze toegenomen eigen verantwoordelijkheid wel waarmaken? Dat onderzocht de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in haar meest recente rapport Grip. Het maatschappelijk belang van persoonlijke controle. De conclusie: het hebben van grip op het eigen leven is letterlijk van levensbelang en moet veel meer richtinggevend worden in beleid. De term ‘grip’ kwam ook terug in menig verkiezingsprogramma: politieke partijen beloofden burgers meer grip te geven op tal van terreinen, van wonen tot onderwijs, van migratie tot gezondheid. Maar wat betekent eigenlijk het hebben van ‘grip’? En waarom is dat zo belangrijk? In deze aflevering van Appèl praten Daniël Schut en Suzanne van den Eynden met twee auteurs van het rapport. Mark Bovens is lid van de WRR en tevens hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht. Will Tiemeijer is wetenschappelijk medewerker bij diezelfde WRR en daarnaast bijzonder hoogleraar gedragswetenschappen en beleid aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Over burgerfora en vertrouwen in de politiek

Feb 1, 2024 54 min

Een van de terugkerende verklaringen voor de grote winst van de PVV is het lage vertrouwen in en het onvoldoende functioneren van de overheid en onze democratie. De afstand tussen burgers en politiek is te groot, de politiek luistert te weinig naar burgers en toont te weinig daadkracht, zo blijkt uit meerdere onderzoeken. Burgerfora worden steeds populairder als middel om burgers en politiek nader tot elkaar te brengen. Vlak voor de val van het kabinet stemde de Tweede Kamer zelf in met een nationaal burgerforum over klimaat en energie. In deze eerste aflevering van Appèl van 2024 praten we met twee deskundigen over burgerfora. Politicoloog Lisa van Dijk promoveerde onlangs aan de Katholieke Universiteit Leuven op een onderzoek naar de kansen én risico’s van zogeheten minipublieken, een verzamelterm waar burgerfora onder vallen. Kunnen deze de vertrouwenskloof tussen politiek en burgers dichten? Politicoloog Josje den Ridder doet bij het Sociaal en Cultureel Planbureau onderzoek naar de publieke opinie over democratie en politiek. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniel Schut

De toekomst van bedrijven: van winst naar waarde

Dec 19, 2023 1 hr 0 min

Bedrijven moeten méér bijdragen aan oplossingen voor maatschappelijke problemen zoals de energietransitie, betaalbare zorg of toekomstbestendige huisvesting. Dat vindt de overheid, dat vinden veel bedrijven zelf, maar alle goede bedoelingen leiden nog niet tot voldoende resultaten. Het streven naar winst gaat nog te vaak ten koste van de samenleving en het klimaat. De manier waarop bedrijven zijn ingericht, houdt te weinig rekening met onder meer werknemers, consumenten en de natuur. In het manifest Van winst naar waarde doen de wetenschappelijke bureaus van D66, GroenLinks en PvdA een aantal concrete aanbevelingen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Deze moeten volgens de auteurs leiden tot een nieuwe relatie tussen bedrijfsleven en samenleving. Over de analyse van de wetenschappelijke bureaus en hun voorstellen praten we in deze aflevering van Appèl met Martijn Visser, wetenschappelijk medewerker bij de Mr. Hans van Mierlo Stichting en een van de auteurs van het manifest, en Rutger Claassen, hoogleraar politieke filosofie en economische ethiek aan de Universiteit Utrecht. Presentatie: Suzanne van den Eynden Download hier het manifest Van winst naar waarde: https://d66.nl/vanmierlostichting/van-winst-naar-waarde-manifest-voor-maatschappelijk-ondernemen/

Wat is er mis met technocratie?

Dec 5, 2023 57 min

Onze democratie vervalt te vaak in technocratie. De politiek rechtvaardigt besluiten lang niet altijd vanuit een afweging van politieke waarden, maar steeds vaker op basis van kennis en expertise van wetenschappers en andere deskundigen. Dit gebeurde onder meer tijdens de coronapandemie, maar ook bij de politieke keuzes over stikstofuitstoot die onderbouwd worden met ‘het zijn nu eenmaal de regels’. In deze aflevering van Appèl praten we met twee gasten over technocratie en de relatie met onze opvattingen over vrijheid. Dirk-Jan van Vliet van de Mr. Hans van Mierlo Stichting analyseerde in het essay Tegen Technocratische Tendensen waarom onze democratie zo vatbaar is voor technocratie, waarom dit problematisch is en hoe we ons hiertegen kunnen wapenen. Yara Al Salman is universitair docent ethiek en politieke filosofie aan de Universiteit Utrecht en doet onderzoek naar onder meer democratie en vrijheid. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Waarom wonen een recht is

Nov 14, 2023 1 hr 4 min

‘Vecht, vecht, vecht, wonen is een recht!’ Dit is de boodschap van de woonprotesten die sinds 2021 regelmatig plaatsvinden. Wie geen betaalbare woning kan vinden, noodgedwongen op straat, bij ouders of vrienden bivakkeert, niet weg kan bij de ex-partner, een steeds hogere huur betaalt of met een groeiend gezin vast zit in een klein huis heeft volgens de duizenden demonstranten meer dan alleen “pech”: voor al die mensen wordt het recht op adequate huisvesting niet ingevuld. De demonstranten staan hierin niet alleen. Het recht op huisvesting is als sociaal grondrecht verankerd in onze grondwet; verschillende internationale verdragen noemen huisvesting zelfs een mensenrecht. Maar wat betekent dit precies? Wat houdt de inspanningsverplichting voor de overheid in als het gaat om wonen, en welke opdracht vloeit hieruit voort voor sociaal-liberalen? Hierover praten we in deze aflevering met Jan de Vries, mensenrechtenjurist en actief bij The Shift, de wereldwijde beweging voor het recht op huisvesting, en met Suzanne van den Eynden, wetenschappelijk medewerker bij de Mr. Hans van Mierlo Stichting en auteur van Waardenvol wonen. Een sociaal-liberale visie op volkshuisvesting. Presentatie: Daniël Schut

Waarom de landbouw op de schop moet

Oct 31, 2023 1 hr 2 min

Discussies over de landbouw gaan tegenwoordig vooral over stikstof, ‘2030’ of ‘2035’ en het wel of niet halveren van de veestapel. Maar welke waarden gaan er schuil achter jaar- en aantallen? Wat betekent het om landbouwbeleid te baseren op waarden als vrijheid, gelijkheid en democratie? Met andere woorden: hoe ziet sociaal-liberaal landbouw- en voedselbeleid eruit? Over die vragen praten we in deze aflevering van Appèl met Hidde Boersma, microbioloog, publicist en actief voor de stichting RePlanet, die zich inzet voor een open debat rondom klimaatproblematiek; en Jeroen Candel, onderzoeker en docent aan de Wageningen Universiteit, die zich onder meer bezighoudt met innovatief landbouw- en voedselbeleid. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Tussen regels en moraal: integriteit in het lokale bestuur

Oct 10, 2023 1 hr 6 min

Vriendjespolitiek, belangenverstrengeling, dubieuze nevenfuncties en schimmige aanbestedingen. Vooral in het lokale openbaar bestuur gebeuren nogal eens zaken die de integriteitstoets niet doorstaan. Waarom gaat het ondanks goede bedoelingen en beloften nog zo vaak mis? Hoe kunnen politiek en openbaar bestuur integriteitsschendingen beter signaleren en vooral: hoe kunnen we ze tegengaan? Hierover praten we in deze aflevering met Leonie Heres, bijzonder hoogleraar Integriteit van het Lokaal Bestuur aan de Erasmus Universiteit. Op 15 september 2023 hield zij haar oratie getiteld ‘Collectief moreel vakmanschap. Over de integriteit van het lokaal bestuur’. Ook spreken we Klaartje Peters, bijzonder hoogleraar lokaal en regionaal bestuur aan de Universiteit Maastricht en zelfstandig onderzoeker en publicist. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Waarom is de relatie tussen burgers en overheid zo slecht?

Sep 26, 2023 56 min

De klachten over het functioneren van de overheid zijn niet van de lucht. Ze staat te ver van de burger af, handelt te veel vanuit wantrouwen en vindt efficiëntie belangrijker dan de menselijke maat. De ene na de andere politieke partij maakt van het terugwinnen van het vertrouwen van burgers in de overheid dan ook een speerpunt bij de komende verkiezingen. Maar hoe heeft het zo ver kunnen komen? Waarom is die relatie tussen overheid en burgers zo slecht? En wat is er nodig om deze te herstellen? Hierover praten we in deze eerste aflevering van Appèl na het zomerreces met Josine Teeuw en Marjolein Quené, die zich beiden verdiept hebben in de vraag: hoe zijn we hier beland? Josine Teeuw promoveerde in het voorjaar van 2023 op een proefschrift getiteld Ik wil er niets van weten. Hoe visie, kennis en tijd uit Den Haag verdwenen over de structurele veranderingen in het overheidsbeleid van de afgelopen decennia. Marjolein Quené analyseerde in het boek Voorbij de managementmaatschappij de populariteit van de managementleer in veel onderdelen van de samenleving, inclusief de overheid, en de gevolgen daarvan voor werk, vrijheid en democratie. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

Marjan Slob, Denker des Vaderlands

Jul 13, 2023 59 min

In deze laatste aflevering voor het zomerreces spreken we met Marjan Slob, de nieuwe Denker des Vaderlands. Ze werkt al twintig jaar als zelfstandig filosoof, spreker en essayist. Ze schrijft columns en essays voor de Volkskrant en adviseert organisaties als het Rathenau Instituut, Centrum voor Ethiek en Gezondheid en het Planbureau voor de Leefomgeving. Ze schreef verschillende boeken waaronder Hersenbeest: filosoferen over het brein en de menselijke geest, dat in 2017 de Socratesbeker won. Recent verscheen Door de bomen het huis: over houtbouw – een originele beschouwing over bouwen met bomen en onze relatie tot het bos. Als Denker des Vaderlands zal Marjan zich de komende twee jaar actief mengen in het publieke debat en haar licht laten schijnen op belangrijke maatschappelijke én politieke vraagstukken. In deze podcast spreken met haar over conflict en tegenstellingen, waarden en ideologie in de politiek en het belang van aandacht. Presentatie: Suzanne van den Eynden en Daniël Schut

See all 132 episodes

–

0 ratings from members

Rate this podcast

No reviews yet — be the first member to rate "Appèl".

This podcast, its content and its artwork are not owned by, affiliated with, or endorsed by Castquire.

Hoe een beetje welwillendheid onze democratie kan versterken - de boekenclub van Appèl met Joris Backer

Share this podcast

Live Chart rankings

#86 Politics 🇳🇱 NL

Chart history

🇳🇱 Politics Best #86

Holding at #86 — the line fills in as this chart moves.

Podcast details

Created by: Mr. Hans van Mierlo Stichting
Status: Active
Latest episode: Nov 12, 2026
Episodes: 132
Release period: Monthly
Avg. episode length: 53 min
Explicit: No
Language: Dutch

Links

Official website ↗ Apple Podcasts ↗ RSS feed ↗

Is this your podcast?

Claim it to show it on your profile. Using the email from your RSS feed approves it instantly.

Keep listening

Discover more podcasts like this.

Browse podcasts See the charts